Sprawiedliwość tranzycyjna

Trybunał w Norymberdze i w Tokio to bardzo dobrze znane i intensywnie zbadane przykłady transitional justice, lecz po okresie zimnej wojny na całym świecie wprowadzono wiele innych administracyjnych i sądowniczych procedur mających na celu wspieranie zmian ustroju oraz zabezpieczanie procesów transformacji.

Międzynarodowe i umiędzynarodowione trybunały karne są szczególnym przypadkiem transitional justice. Pojawiły się one ponownie na początku lat dziewięćdziesiątych wraz z działalnością Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii (ICTY) oraz Międzynarodowego Trybunału Karnego dla Rwandy (ICTR) jako sądy doraźne oraz z Międzynarodowym Trybunałem Karnym (ICC) jako stałą instytucją rozstrzygającą kwestie ludobójstwa, zbrodni wojennych i ciężkich naruszeń konwencji genewskiej oraz zbrodni przeciwko ludzkości. Od tego czasu ustanowiono również inne formy transitional justice, takie jaki specjalny sąd dla Sierra leone, Trybunał w Kambodży czy Międzynarodowa Izba w Kosowie.

W naszym programie dotyczącym transitional justice koncentrujemy się na międzynarodowych i umiędzynarodowionych trybunałach, lecz nie zaniedbujemy wzmacniających form sprawiedliwości tranzycyjnej, takich jak trybunały prawdy i pojednania (w Sierra leone i południowej Afryce), ponieważ głównym pytanie, na które chcielibyśmy znaleźć odpowiedź jest: która forma sprawiedliwości tranzycynej jest najbardziej skuteczną formą pojednania pomiędzy skłóconymi grupami. Z tego powodu naszym celem jest dostarczenie zwięzłej i mierzalnej definicji i rozumienia pojęcia pojednania, w przeciwieństwie do raczej ogólnikowych i często przeciwstawnych ujęć używanych przez media, polityków i prawników.

Program jest interdyscyplinarny i ma na celu zaangażowanie politologów, filozofów, socjologów, historyków i psychologów społecznych. Jesteśmy jednak otwarci na wkład innych dyscyplin.